Gökyüzünün yeşil, mor ve pembe perdelerle dans ettiği o anı izlemek, pek çok gezginin listesinin en başında yer alıyor. Kuzey ışıkları yani aurora borealis, Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların Dünya’nın manyetik alanına takılıp atmosferdeki gazlarla çarpışmasıyla oluşuyor. Ancak bu ışık gösterisini izlemek için sadece kuzeye gitmek yetmiyor; doğru yeri seçmek her şeyi değiştiriyor. İşte kuzey ışıklarının peşine düşenler için hem manzarası hem de şaşırtıcı hikâyeleriyle öne çıkan beş ilginç durak.
1. Tromsø, Norveç: Güneşin hiç doğmadığı şehir
Kuzey Kutup Dairesi’nin yaklaşık 350 kilometre kuzeyinde yer alan Tromsø, kışın bambaşka bir dünyaya dönüşüyor. Kasım sonundan ocak ortasına kadar süren “kutup gecesi” döneminde güneş ufkun üzerine hiç çıkmıyor; gün boyu mavimsi bir alacakaranlık hâkim oluyor. Bu uzun karanlık, aurora avcıları için ise büyük bir fırsat anlamına geliyor.
Şehrin simgelerinden Arktik Katedrali, üst üste dizilmiş üçgen formlarıyla buz kütlelerini andıran ilginç bir mimariye sahip. Teleferikle çıkılan Storsteinen tepesinden ise hem şehrin ışıklarını hem de üzerinde süzülen auroraları aynı karede görmek mümkün.
2. Abisko, İsveç: Bulutları delen “mavi delik”
İsveç Laponyası’ndaki küçük Abisko köyü, kuzey ışığı meraklıları arasında adeta bir efsane. Sebebi, “mavi delik” olarak anılan ilginç bir doğa olayı: Çevresini saran dağlar nemli havayı tutuyor ve köyün üzerinde çoğu zaman bulutsuz bir gökyüzü parçası açık kalıyor. Yani etraf kapalıyken bile Abisko’da yıldızları görme ihtimali çok daha yüksek.
Abisko Ulusal Parkı’ndaki Nuolja Dağı’na teleferikle çıkılan Aurora Sky Station, ışık gözlemi için özel olarak kurulmuş bir istasyon. Karanlıkta, ayaklarınız boşlukta sallanarak dağa tırmanmak başlı başına bir macera.
3. Rovaniemi, Finlandiya: Kutup dairesinin tam üzerinde
Finlandiya Laponyası’nın merkezi Rovaniemi, Kuzey Kutup Dairesi’nin tam üzerinde yer alıyor. Şehrin hemen dışındaki Noel Baba Köyü’nde yere çizilmiş çizgi, bu hayali sınırın geçtiği noktayı gösteriyor; ziyaretçiler tek adımla “kutup dairesini geçmiş” oluyor.
Rovaniemi’nin az bilinen bir hikâyesi de şehir planında saklı. İkinci Dünya Savaşı’nda büyük ölçüde yıkılan şehir, ünlü mimar Alvar Aalto’nun hazırladığı planla yeniden ayağa kaldırıldı. Ana yolların yerleşimi yukarıdan bakıldığında bir ren geyiği boynuzunu andırdığı için bu plan “Ren Geyiği Boynuzu Planı” olarak anılıyor. Kışın cam tavanlı kulübelerde yatağınızdan auroraları izlemek de bölgenin en sevilen deneyimleri arasında.
4. Yellowknife, Kanada: Aurora kuşağının tam altında
Kanada’nın Kuzeybatı Toprakları’nın başkenti Yellowknife, “aurora oval” adı verilen ve kuzey ışıklarının en sık görüldüğü kuşağın hemen altında bulunuyor. Bölgenin düz arazisi ve kurak, açık kış havası, ışıkların ufuktan ufka uzanan geniş bir gökyüzünde izlenebilmesini sağlıyor.
Şehrin bir diğer ilginç yüzü, Büyük Esir Gölü’nün donmasıyla oluşan buz yolları. Kışın donan göl ve nehirler üzerinde açılan bu yollar, yaz aylarında ulaşılması zor yerleşimlere araçla gitmeyi mümkün kılıyor. Buz üzerinde araba sürmek, bölgeye özgü bir kış deneyimi olarak öne çıkıyor.
5. Thingvellir, İzlanda: İki kıtanın arasında aurora
İzlanda’daki Thingvellir Ulusal Parkı, Kuzey Amerika ve Avrasya levhalarının birbirinden ayrıldığı Orta Atlantik Sırtı’nın karada görülebildiği ender noktalardan biri. Kayalık yarıkların arasında yürürken aslında iki kıta levhasının arasında dolaşıyorsunuz. Parktaki Silfra yarığı, levhaların arasındaki berrak buzul suyunda dalış ve şnorkel yapılabilen dünyaca ünlü bir nokta.
Burası tarihî açıdan da özel: İzlanda’nın meclisi Alþingi, 930 yılında bu vadide toplanmaya başladı ve dünyanın en eski meclislerinden biri olarak kabul ediliyor. Başkent Reykjavik’e yakın olması ve şehir ışıklarından uzak karanlık gökyüzü, Thingvellir’i aurora turlarının sık uğrak noktalarından biri yapıyor.
Kuzey ışıkları rotasına çıkmadan önce
En iyi zaman: Kuzey ışıklarını görmek için en uygun dönem, gecelerin uzun ve karanlık olduğu eylül sonu ile mart arası. Işıklar genellikle gece saatlerinde, açık ve bulutsuz havada daha net görülüyor. Dolunay dönemlerinden uzak durmak, soluk auroraları bile fark etmenizi kolaylaştırıyor.
Tahmin ve şans: Aurora bir doğa olayı olduğu için hiçbir zaman garanti değil. Güneş aktivitesini gösteren aurora tahmin uygulamalarını ve hava durumunu takip etmek, birkaç gecelik bir konaklama planlamak şansınızı artırıyor.
Ulaşım ve hazırlık: Tromsø, Rovaniemi ve Reykjavik’e aktarmalı uçuşlarla, Abisko’ya ise Kiruna üzerinden ya da Stockholm’den kalkan gece treniyle ulaşılabiliyor. Norveç, İsveç, Finlandiya ve İzlanda için Türk vatandaşlarının Schengen vizesi alması gerekiyor; Kanada için de vize koşullarını yola çıkmadan resmi kaynaklardan kontrol etmekte fayda var. Sıfırın altındaki sıcaklıklar için kat kat giyinmeyi, termal içlik, su geçirmez bot ve yedek pil almayı unutmayın; soğuk, telefon ve fotoğraf makinesi pillerini hızla tüketiyor.