Yurt dışında yerleşik yatırımcılar, Borsa İstanbul’daki alımlarını ikinci haftaya taşıdı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 19 Kasım’da yayımladığı haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre yabancılar, 13 Kasım ile biten haftada fiyat ve kur etkilerinden arındırılmış olarak 246,8 milyon dolarlık net hisse senedi alımı yaptı. Aynı hafta devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) de 97,6 milyon dolarlık net alım gerçekleşti. Buna karşılık özel sektör borçlanma senetlerinde 321,2 milyon dolarlık net satış görüldü.
İki haftada 614 milyon dolarlık hisse alımı
Yabancı yatırımcılar bir önceki hafta, yani 6 Kasım ile biten dönemde de 367,2 milyon dolarlık hisse senedi almıştı. Son haftadaki 246,8 milyon dolarla birlikte iki haftalık toplam net hisse alımı 614 milyon dolara ulaştı. Haftalık alım tutarı bir önceki haftaya göre 120,4 milyon dolar azalsa da yön değişmedi.
Bu iki haftalık alım dalgası, ekim ayındaki satış eğiliminin ardından geldi. TCMB verilerine göre yabancılar 16 Ekim haftasında 88,8 milyon dolarlık, 23 Ekim haftasında 100 milyon dolarlık ve 30 Ekim haftasında 66,3 milyon dolarlık net hisse senedi satmıştı. Kasımın ilk iki haftasındaki alımlar, bu üç haftada yapılan toplam satışın oldukça üzerine çıktı.
Devlet tahviline ilgi arttı
Devlet iç borçlanma senetlerinde de alım iştahı güçlendi. 6 Kasım haftasında 36,9 milyon dolar olan DİBS kesin net alımı, 13 Kasım haftasında 97,6 milyon dolara yükseldi. İki haftalık toplam DİBS alımı böylece 134,5 milyon dolar oldu. Bu tablo, 30 Ekim haftasında görülen 750,4 milyon dolarlık sert DİBS satışının ardından yabancıların devlet tahvillerine yeniden kademeli olarak döndüğüne işaret ediyor.
TCMB tablosunda ayrıca izlenen kalemlerde de hareket vardı. Yurt dışı yerleşiklerin ters repo yoluyla tuttuğu DİBS’lerde 204,4 milyon dolarlık, teminat olarak tutulan DİBS’lerde ise 83 milyon dolarlık net artış kaydedildi. Ancak bu kalemler, TCMB’nin açıkladığı yurt içi piyasa toplamına dahil edilmiyor.
Toplam net giriş neden 23 milyon dolarda kaldı?
Hisse senedi ve DİBS’teki alımlar toplamda 344,4 milyon dolara ulaşsa da, yurt içi piyasadaki genel net giriş çok daha sınırlı kaldı. Bunun nedeni, genel yönetim dışındaki sektörlerin, yani bankalar ve şirketlerin yurt içinde ihraç ettiği borçlanma senetlerinde yaşanan 321,2 milyon dolarlık satıştı. Bu satışla birlikte yurt içi piyasadaki toplam net giriş 23,1 milyon dolar oldu.
Yurt dışı piyasalarda ihraç edilen Türk menkul kıymetlerinde ise 18,6 milyon dolarlık net satış görüldü. Bu kalemde banka ihraçlarında 176,7 milyon dolarlık alım yaşanırken, diğer finansal kuruluş ihraçlarında 193,2 milyon dolarlık satış dikkat çekti. İç ve dış piyasaları birlikte kapsayan genel toplamda net değişim, 4,5 milyon dolarlık sınırlı bir artış olarak gerçekleşti.
Hisse stoku 33,9 milyar dolara yükseldi
Yabancıların elindeki hisse senetlerinin piyasa değeri de aynı hafta belirgin biçimde arttı. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stoku, 6 Kasım’daki 32 milyar 266,2 milyon dolardan 13 Kasım itibarıyla 33 milyar 898,8 milyon dolara çıktı. Yaklaşık 1,6 milyar dolarlık bu artışın yalnızca 246,8 milyon dolarlık bölümü yeni alımlardan kaynaklandı; geri kalanı hisse fiyatları ve kurdaki değişimlerin etkisini yansıtıyor.
DİBS stoku ise 15 milyar 797,4 milyon dolardan 15 milyar 876,6 milyon dolara yükseldi. Özel sektör borçlanma senetlerindeki stok, satışların etkisiyle 2 milyar 513,9 milyon dolardan 2 milyar 183,9 milyon dolara geriledi. Yurt dışı yerleşiklerin portföyündeki toplam menkul kıymet stoku ise 138,2 milyar dolar oldu.
Veriler nasıl okunmalı?
TCMB’nin haftalık menkul kıymet istatistiklerinde yer alan net değişim rakamları, fiyat ve kur hareketlerinden arındırılarak hesaplanıyor. Bu sayede portföy değerindeki artışın ne kadarının gerçek para girişinden geldiği ayrıştırılabiliyor. Ayrıca veriler, referans haftayı izleyen hafta geçici olarak yayımlandığı için sonraki dönemlerde revize edilebiliyor. Haftalık rakamlar, hangi yatırımcı grubunun hangi hisselere yöneldiğine ilişkin bilgi içermiyor.
Yabancı yatırımcıların hisse ve tahvil piyasalarındaki tutumu, kur istikrarı ve faiz beklentileri açısından önemli bir gösterge olarak izleniyor. Portföy girişlerinin kalıcı hale gelmesi, döviz arzını destekleyerek finansal koşulların gevşemesine katkı sağlayabilir. Bu da dolaylı olarak kredi faizleri ve gayrimenkul piyasası üzerindeki baskının hafiflemesine zemin hazırlayabilir. 20 Kasım haftasına ait veriler ise TCMB tarafından gelecek perşembe açıklanacak.

