Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 27 Ekim 2026’da yayımladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre eylülde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, ağustos ayındaki yüzde 7,9 seviyesinden 0,5 puan artarak yüzde 8,4’e çıktı.
Aynı verilere göre eylülde işsiz sayısı 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bine yükseldi. İşsizlikteki artış, istihdamın gerilemesi ve işgücüne katılımın büyümesiyle aynı anda gerçekleşti. Yıllık karşılaştırmada ise mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, geçen yılın eylülündeki yüzde 8,5 düzeyinin 0,1 puan altında kaldı.
İstihdam azaldı, işgücü genişledi
Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı eylülde bir önceki aya göre 49 bin kişi azalarak 32 milyon 445 bine düştü. İstihdam oranı da 0,1 puan gerileyerek yüzde 48,3 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8, kadınlarda yüzde 31,2 olarak hesaplandı. İşgücü ise 149 bin kişi artarak 35 milyon 412 bine çıktı; işgücüne katılma oranı 0,1 puanlık yükselişle yüzde 52,7’ye ulaştı.
TÜİK’in tablosu, işsizlikteki artışın yalnızca işini kaybedenlerden kaynaklanmadığını gösteriyor. İşgücüne yeni katılanların bir kısmı henüz iş bulamazken, mevcut istihdam da aylık bazda geriye gitti. Referans döneminde işbaşında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi de 0,1 saat azalarak 42,4 saat oldu.
Kadınlarda ve gençlerde tablo daha ağır
Eylülde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9, kadınlarda yüzde 11,3 olarak tahmin edildi. Kadınlar ile erkekler arasındaki fark, işgücü piyasasındaki yapısal ayrışmanın eylülde de sürdüğünü ortaya koyuyor. 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı ise bir önceki aya göre 1,6 puan artarak yüzde 14,8’e çıktı. Bu yaş grubunda oran erkeklerde yüzde 10,4, kadınlarda yüzde 23,3 düzeyinde gerçekleşti.
Genç kadınlardaki işsizliğin yüzde 20’nin üzerinde seyretmesi, eylül verisinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri. Genç işsizlikteki 1,6 puanlık aylık sıçrama, manşet orandaki 0,5 puanlık artışın oldukça üzerinde. Bu durum, işgücü piyasasındaki yavaşlamanın yeni mezunlar ve ilk işini arayanlar üzerinde daha hızlı hissedilebileceğine işaret ediyor.
Atıl işgücü oranı yüzde 31,2’ye yükseldi
İşsizler, potansiyel işgücü ve zamana bağlı eksik istihdamı birlikte kapsayan atıl işgücü oranı, eylülde bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 31,2 oldu. Manşet işsizlik yüzde 8,4 iken geniş tanımlı göstergedeki bu seviye, resmi işsizlik oranının tek başına piyasadaki tüm boşluğu yansıtmadığını gösteriyor. Çalışmak isteyip iş aramayanlar ile daha uzun süre çalışmak istediği halde bunu gerçekleştiremeyenler, geniş tanımlı oranın yüksek kalmasında rol oynuyor.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, 12 Kasım’daki Enflasyon Raporu sunumunda üçüncü çeyrekte manşet işsizliğin yataya yakın seyrettiğini, ancak atıl işgücü oranı gibi geniş tanımlı göstergelerin daha az sıkı bir işgücü piyasasına işaret ettiğini söylemişti. Eylül gerçekleşmesi, bu değerlendirmenin ardından gelen en güncel resmi işgücü tablosunu oluşturuyor.
Ağustosun ardından ne değişti?
Eylüldeki hareket, bir önceki aydaki göreli düşük seviyeden gelişti. Ağustosta yüzde 7,9 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik, 0,5 puanlık artışla yüzde 8,4’e çıktı; işsiz sayısı da 198 bin kişilik artışla 2 milyon 967 bine yükseldi. Aynı dönemde istihdam 49 bin kişi azalırken işgücü 149 bin kişi genişledi. Bu bileşim, hem işini kaybedenlerin hem de işgücü piyasasına yeni girenlerin eylülde işsizlik oranını yukarı çektiğini gösteriyor.
TÜİK verilerine göre 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus eylülde 67 milyon 168 bin kişi olarak hesaplandı. İşgücüne dahil olmayanların sayısı ise 31 milyon 756 bin oldu. Manşet oranın yüzde 8,4’te kalması, geniş bir nüfusun işgücü dışında durduğu bir yapıda gerçekleşiyor. Atıl işgücü oranının yüzde 31,2’ye çıkması da, resmi işsizlik tanımının dışında kalan boşluğun yüksek seyrettiğini teyit ediyor.
Sıkı politikanın gölgesinde işgücü piyasası
İşsizlikteki aylık yükseliş, enflasyonla mücadele için sürdürülen sıkı para politikası ve yurt içi talepteki yavaşlamanın istihdam tarafına yansıması açısından izleniyor. Sanayi, inşaat ve hizmetlerdeki sipariş ile faaliyet koşulları, önümüzdeki aylarda istihdamın yönünü belirleyecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Genç işsizliğin yüzde 14,8’e, genç kadınlarda ise yüzde 23,3’e çıkması, yavaşlamanın özellikle işgücü piyasasına yeni girenlerde daha sert hissedilebileceğini düşündürüyor. Konut ve inşaat sektörü açısından da istihdamdaki gerileme, hem hanehalkı gelirini hem de sektörün kendi işgücü talebini ilgilendiren bir veri.
Bir sonraki işgücü bülteninde ekim ayı rakamları açıklanacak. Eylüldeki 0,5 puanlık artışın geçici bir oynama mı yoksa yeni bir eğilimin başlangıcı mı olduğu, istihdamdaki değişimin sonraki aylarda toparlanıp toparlanmayacağına bakılarak değerlendirilecek. Şimdilik eldeki resmi tablo, işsizliğin eylülde belirgin biçimde yükseldiğini, gençler ve kadınlar ile geniş tanımlı göstergelerde ise zayıflığın daha net görüldüğünü söylüyor.