Bir insanın ilk kez ev sahibi olduğu yaş, yalnızca bireysel gelir düzeyini değil, ülkedeki konut fiyatlarını, kredi koşullarını, kira piyasasını ve aile desteğini de gösteren önemli bir ekonomik gösterge haline geldi. Avrupa genelinde gençlerin kendi evlerine ulaşması ülkeden ülkeye ciddi farklılık gösterirken, Türkiye’de ilk kez konut alanların yaşı Avrupa ortalamasının üzerinde bulunuyor.
RE/MAX Avrupa Konut Trendleri Raporu 2025 kapsamında 23 Avrupa ülkesinde yapılan araştırmaya göre ilk kez ev alanların ortalama yaşı 31,3 olarak hesaplandı. Türkiye’de ise bu yaş 34,1’e çıkıyor. Avrupa’da ilk evini en erken alan ülkelerin başında 28 yaş ortalamasıyla Malta gelirken, İsviçre ve Yunanistan’da ortalama yaş 34,7’ye kadar yükseliyor.
İlk ev alma yaşı neden yükseliyor?
Konut fiyatlarının gelirlerden daha hızlı yükselmesi, yüksek kredi maliyetleri ve peşinat gereksinimi ilk ev sahibi olma yaşını doğrudan etkileyebiliyor.
Bir kişinin düzenli gelir elde etmeye başlaması, tek başına konut satın alabilmesi anlamına gelmiyor. Özellikle büyükşehirlerde kira, ulaşım ve yaşam giderleri gelir bütçesinin önemli bölümünü oluşturuyor. Bu nedenle genç çalışanların konut için yeterli peşinat biriktirmesi daha uzun sürebiliyor.
Aile desteği ne kadar önemli?
Avrupa’daki ülkeler arasındaki farklılıkların yalnızca konut fiyatlarıyla açıklanamayacağı belirtiliyor. RE/MAX Europe CEO’su Michael Polzler, satın alma gücünün yanı sıra aile desteği ve kiralamaya yönelik kültürel alışkanlıkların da ilk ev alma yaşında etkili olduğunu belirtiyor.
Bu durum özellikle gençlerin aileleriyle daha uzun süre yaşadığı ülkelerde konut satın alma sürecinin farklı ilerlemesine neden olabiliyor.
Türkiye’de ilk ev alma yaşı kaç?
Türkiye’de ilk kez konut satın alanların ortalama yaşı 34,1. Bu değer, Avrupa’daki 31,3 yıllık ortalamanın yaklaşık üç yıl üzerinde bulunuyor. Türkiye, araştırmaya dahil edilen ülkeler arasında ilk ev sahibi olma yaşının en yüksek olduğu ülkelerden biri.
Türkiye’de ilk evini 35 yaşından önce alanların oranı da Avrupa ortalamasının gerisinde kalıyor. Araştırmaya göre Türkiye’de ev sahiplerinin yüzde 20’si ilk evini 18-25 yaş arasında, yüzde 36’sı ise 26-35 yaş arasında satın aldı.
Avrupa’da gençler daha erken mi ev sahibi oluyor?
Her ülkede durum aynı değil. RE/MAX araştırmasına göre Malta’da ilk ev alma yaşı 28, İngiltere ve Lüksemburg’da 28,4, Macaristan’da 28,5, Hollanda’da 28,8 olarak ölçüldü. Buna karşılık İsviçre ve Yunanistan’da ortalama 34,7’ye çıkıyor.
Dolayısıyla “Avrupa’da herkes genç yaşta ev sahibi oluyor” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak mümkün değil.
Evden ayrılma yaşı da konut piyasasını etkiliyor
Gençlerin aile evinden ayrılma yaşı da konut piyasasının önemli göstergelerinden biri. Eurostat’a göre AB’de gençler 2024 yılında ortalama 26,2 yaşında aile evinden ayrıldı.
Hırvatistan’da bu yaş 31,3’e, Slovakya’da 30,9’a, Yunanistan’da 30,7’ye yükselirken Finlandiya’da 21,4, Danimarka’da 21,7 ve İsveç’te 21,9 olarak gerçekleşti.
Bu veriler, aileden ayrılma ile ev sahibi olmanın birbirinden farklı süreçler olduğunu da gösteriyor.
Ev sahibi olmak için ideal yaş var mı?
Ekonomik açıdan herkes için geçerli tek bir “ideal ev alma yaşı” bulunmuyor. Gelirin istikrarlı olması, borç yükünün yönetilebilir düzeyde kalması, yeterli peşinatın bulunması ve konutun uzun vadeli ihtiyaçlara uygun olması yaş faktöründen daha önemli.
Örneğin 30 yaşında yüksek borçla alınan bir konut yerine 35 yaşında daha düşük kredi kullanılarak alınan bir ev, bazı kişiler için daha sağlıklı bir finansal karar olabilir.
Konut piyasasında asıl soru yaş değil, satın alma gücü
İlk kez ev sahibi olma yaşındaki yükseliş, gençlerin konut piyasasına erişiminin zorlaştığına işaret eden önemli göstergelerden biri. Ancak yaş tek başına yeterli değil.
Konut fiyatlarının gelire oranı, kredi faizleri, kira seviyesi, peşinat ihtiyacı ve aile desteği birlikte değerlendirildiğinde daha gerçekçi bir tablo ortaya çıkıyor.
Sonuç olarak ilk evini 25, 30 veya 35 yaşında almak bir başarı ya da başarısızlık ölçüsü değil. Önemli olan, konut sahibi olurken hane bütçesinin sürdürülebilir olması.
Siz ilk evinizi kaç yaşında aldınız veya kaç yaşında almayı planlıyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.
İlhan ÇAMKARA / Emlak Haber Ajansı