Türkiye’nin dış dengesi yaz aylarının ardından eylülde de artı tarafta kaldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 13 Kasım 2026’da yayımlanan ödemeler dengesi istatistiklerine göre cari işlemler hesabı eylül ayında 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji ticareti dışarıda bırakıldığında ortaya çıkan tablo daha da güçlü: Bu kalemler hariç tutulduğunda eylül ayındaki cari fazla 7 milyar 342 milyon dolara ulaştı.
Böylece temmuz ve ağustosun ardından eylül de cari fazla verilen bir ay olarak kayıtlara geçti. Merkez Bankası verilerinden yapılan hesaplamaya göre üçüncü çeyrekte (temmuz-eylül) toplam cari fazla yaklaşık 7,5 milyar dolar oldu. Ticaret Bakanı Ömer Bolat da yaptığı yazılı açıklamada üç aylık fazlanın 7,5 milyar dolar olduğunu ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 arttığını belirtti.
Dış ticaret açığı sınırlı kaldı, hizmetler devreye girdi
Eylül ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 642 milyon dolar olarak hesaplandı. Mal ticaretindeki bu açığı kapatan ve cari dengeyi fazlaya taşıyan ana kalem ise hizmet gelirleri oldu. Hizmetler dengesinden kaynaklanan net giriş eylülde 9 milyar 14 milyon dolara ulaştı.
Hizmet gelirlerinin ayrıntısına bakıldığında turizmin ağırlığı açıkça görülüyor. Seyahat kaleminden elde edilen net gelir 6 milyar 573 milyon dolar, taşımacılık hizmetlerinden sağlanan net gelir ise 3 milyar 88 milyon dolar oldu. Yaz sezonunun eylüle sarkan etkisi, bu ayda da döviz girişini destekleyen en önemli unsur olarak öne çıktı.
Yıllık bazda cari açık 39,2 milyar dolar
Aylık fazlalara rağmen on iki aylık toplamda Türkiye hâlâ cari açık veriyor. Yıllıklandırılmış verilere göre eylül itibarıyla cari açık yaklaşık 39,2 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Aynı dönemde yıllık bazda dış ticaret açığı 76,8 milyar dolar olurken hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla verdi. Birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 2,1 milyar dolar açık kaydetti.
Yılın ilk dokuz ayına bakıldığında ocak-eylül döneminde toplam cari açık yaklaşık 28 milyar dolar (27 milyar 957 milyon dolar) oldu. Yılın ilk yarısında biriken açığın önemli bölümü, yaz aylarındaki fazlalar sayesinde kısmen telafi edilmiş durumda.
Portföyde çıkış, doğrudan yatırımda giriş
Finans hesabı tarafında eylül ayı karışık bir görüntü verdi. Doğrudan yatırımlar kaynaklı net giriş 859 milyon dolar oldu. Yurt dışında yerleşiklerin Türkiye’ye yaptığı doğrudan yatırımlar 1 milyar 508 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 649 milyon dolar yükseldi.
Portföy yatırımlarında ise 7 milyar 733 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Yurt dışı yerleşikler eylülde hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 5 milyar 859 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında ise 495 milyon dolar net satış yaptı. Aynı ay resmi rezervlerde 10 milyar 13 milyon dolarlık net azalış kaydedildi.
Yabancıların konut alımı 290 milyon dolar
Emlak sektörü açısından da dikkat çeken bir veri yer aldı. Ödemeler dengesi istatistiklerinin gayrimenkul kalemine göre yurt dışında yerleşikler eylül ayında Türkiye’de 290 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı gerçekleştirdi. Buna karşılık yurt içinde yerleşik kişilerin yurt dışından aldığı gayrimenkullerin tutarı 183 milyon dolar oldu. Bu tablo, yabancıların Türkiye’deki mülk edinimlerinin, yerleşiklerin yurt dışındaki alımlarının üzerinde kaldığını gösteriyor.
Merkez Bankası bu dönemde bir metodoloji yeniliğine de gitti. Kripto varlık işlemleri, Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndan sağlanan verilerle ilk kez ödemeler dengesi istatistiklerine dahil edildi.
Şimşek: Cari açığın milli gelire oranı yüzde 2,2 civarında olacak
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, verileri sosyal medya hesabından değerlendirdi. Şimşek, mal ihracatındaki olumlu seyir ve turizm gelirlerinin katkısıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 410 milyar doları aştığına dikkat çekti. Bakan, 2025’te yüzde 1,9 olan cari açığın milli gelire oranının bu yıl sınırlı bir artışla yüzde 2,2 civarında gerçekleşmesini ve Orta Vadeli Program (OVP) tahmininin altında kalmasını beklediklerini ifade etti. Şimşek, enerji fiyatlarındaki yükselişe rağmen oranın yatay seyretmesini ekonominin dayanıklılığına bağladı.
Bakan Bolat ise ekim ayı dış ticaret verilerini hatırlatarak ekimde de cari fazla verilmesinin beklendiğini, bunun gerçekleşmesi halinde cari dengede art arda dört aylık fazla serisinin oluşacağını söyledi. Bolat, küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki oynaklığın cari denge üzerinde risk oluşturmaya devam ettiğini de vurguladı.
Piyasa beklentisi de iyileşti
Beklentiler tarafında da benzer bir iyileşme görülüyor. TCMB’nin 13 Kasım’da yayımladığı kasım ayı Piyasa Katılımcıları Anketi’nde 2026 yıl sonu cari açık beklentisi 48,5 milyar dolardan 46,1 milyar dolara indi. 2027 için beklenti ise 43,9 milyar dolar oldu. Merkez Bankası’nın bir sonraki ödemeler dengesi bülteninde yer alacak ekim verileri ise yaz aylarında başlayan cari fazla serisinin sürüp sürmediğini netleştirecek.