Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 13 Kasım 2026’da açıkladığı verilere göre inşaat üretim endeksi eylül ayında geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,3 geriledi. Endeks aylık bazda da yüzde 2,7 azaldı. Ağustos ayında yıllık yüzde 2,3 artış gösteren inşaat üretimi, eylülde sert bir dönüşle daralma bölgesine geçti.
Verinin konut piyasası açısından en dikkat çekici yanı, düşüşün ağırlıklı olarak bina inşaatından kaynaklanması. Konut ve iş yeri gibi yapıları kapsayan bina inşaatı sektörü, eylülde yıllık bazda yüzde 9,3 küçüldü.
Bina inşaatında yüzde 9,3’lük daralma
TÜİK’in alt sektör kırılımına göre eylül ayında bina inşaatı endeksi yıllık yüzde 9,3, özel inşaat faaliyetleri endeksi ise yüzde 8,9 azaldı. Buna karşılık yol, köprü, tünel, demiryolu ve altyapı gibi projeleri kapsayan bina dışı yapıların inşaatı endeksi yüzde 12,7 arttı.
Ağustos verileriyle kıyaslandığında bozulmanın boyutu daha net görülüyor. Ağustosta bina inşaatı yıllık yalnızca yüzde 0,9 gerilemiş, özel inşaat faaliyetleri yüzde 0,1 artmış, bina dışı yapıların inşaatı ise yüzde 21,8 büyümüştü. Eylülde bina tarafındaki kayıp derinleşirken altyapıdaki büyüme de hız kesti.
Bu ayrışma, sektördeki faaliyetin konut ve ticari bina üretiminden çok altyapı yatırımlarına kaydığına işaret ediyor. Bina dışı yapılardaki güçlü artış, toplam endeksteki düşüşü sınırlayan tek kalem oldu.
Aylık değişimlere bakıldığında ise tablo tüm alt kalemlerde zayıf. Eylülde bir önceki aya göre bina inşaatı yüzde 2,9, özel inşaat faaliyetleri yüzde 4, bina dışı yapıların inşaatı ise yüzde 0,3 geriledi. Yani yıllık bazda büyüyen altyapı tarafında bile ağustosa göre hafif bir yavaşlama görüldü.
Özel inşaat faaliyetleri ne anlatıyor?
Özel inşaat faaliyetleri; yıkım, saha hazırlığı, elektrik ve sıhhi tesisat, yalıtım, sıva, boya ve benzeri tamamlama işlerini kapsıyor. Bu kalemin yıllık yüzde 8,9 ve aylık yüzde 4 gerilemesi, yalnızca yeni projelere başlanmasında değil, devam eden işlerin ince işçilik aşamasında da yavaşlama yaşandığını düşündürüyor. Bu tür işler, konut projelerinin teslime yaklaştığı dönemlerde yoğunlaştığı için müteahhitlerin iş takvimi hakkında da fikir veriyor.
Konut arzı açısından neden önemli?
İnşaat üretim endeksi, sektördeki fiili üretim hacmini aylık olarak ölçen göstergelerden biri. Bina inşaatındaki daralmanın sürmesi, orta vadede piyasaya girecek yeni konut sayısını sınırlayabilir. Arzın yavaşlaması ise özellikle talebin güçlü olduğu büyük şehirlerde fiyatlar ve kiralar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturma potansiyeli taşıyor.
Sektör temsilcilerinin uzun süredir dile getirdiği yüksek finansman maliyeti ve artan inşaat maliyetleri, bu tabloyu açıklayan başlıca etkenler arasında sayılıyor. Kredi faizlerinin yüksek seyri hem müteahhitlerin proje finansmanını hem de alıcıların konut kredisine erişimini zorlaştırıyor. Bu da yeni projelere başlama iştahını azaltan bir unsur olarak öne çıkıyor.
Öte yandan bina dışı yapılardaki artış, kamu ağırlıklı altyapı yatırımlarının sektöre destek vermeye devam ettiğini gösteriyor. Ancak bu tür projelerin konut arzına doğrudan bir katkısı bulunmuyor.
İstihdam tarafında farklı bir görüntü
Üretimdeki daralmaya karşın sektörün istihdam verileri şimdilik daha dirençli. TÜİK’in 16 Kasım’da açıkladığı ücretli çalışan istatistiklerine göre inşaat sektöründe ücretli çalışan sayısı eylülde yıllık yüzde 2 artarak 2 milyon 68 bin 357 kişiye ulaştı. Aylık bazda ise artış yüzde 0,1 ile sınırlı kaldı. Üretim ile istihdam arasındaki bu farkın önümüzdeki aylarda nasıl şekilleneceği, sektörün gidişatı açısından yakından izlenecek.
Alıcılar ve yatırımcılar neye dikkat etmeli?
Konut almayı planlayanlar için inşaat üretimindeki gerileme, yeni proje sayısının bir süre daha sınırlı kalabileceği anlamına geliyor. Projeden konut almayı düşünenlerin teslim tarihlerini, müteahhidin geçmiş projelerini ve finansal gücünü dikkatle değerlendirmesi her zamankinden daha önemli hâle geliyor. Yatırımcılar açısından ise arz tarafındaki yavaşlama, mevcut stoktaki konutlara olan ilgiyi artırabilecek bir unsur olarak görülebilir.
Sektörün yönünü daha net görmek için önümüzdeki dönemde açıklanacak yapı izni istatistikleri, konut satış verileri ve inşaat maliyet endeksi birlikte takip edilmeli. Yapı izinleri, ileride başlayacak projelerin öncü göstergesi olarak kabul ediliyor.
Öne çıkan rakamlar
Eylül 2026’da inşaat üretim endeksi yıllık yüzde 6,3, aylık yüzde 2,7 azaldı. Bina inşaatı yıllık yüzde 9,3, özel inşaat faaliyetleri yüzde 8,9 gerilerken bina dışı yapıların inşaatı yüzde 12,7 arttı. Veriler TÜİK’in İnşaat Üretim Endeksi, Eylül 2026 bülteni ile Anadolu Ajansı ve CNBC-e’nin 13 Kasım 2026 tarihli haberlerine dayanıyor.

