Kiralık ev aramak zaten yorucu bir süreç; uygun fiyatlı ve güzel bir ilanı gördüğünüzde hızlı davranma isteği de son derece doğal. Dolandırıcılar tam olarak bu aceleyi kullanıyor. Gerçek dışı fiyatlı ilanlar, “çok talep var, hemen kapora gönderin” baskısı ve evi göstermeden para isteyen sahte ev sahipleri, her yıl pek çok kişinin birikimini kaybetmesine yol açıyor. Bu rehberde kiralık ev dolandırıcılığının en sık görülen yöntemlerini ve kendinizi korumanın pratik yollarını anlatıyoruz.
- Sahte ilanın ilk işareti: Piyasanın çok altında fiyat
- Evi görmeden para göndermeyin
- Mülk sahibini doğrulayın
- Aynı evi birden fazla kişiye kiralama tuzağı
- Ödemeyi nasıl yapmalı?
- Yazılı sözleşme olmadan anahtar almayın
- Baskı ve acele çağrılarına karşı soğukkanlı olun
- Çevrim içi ilan platformlarında güvenli kalmak
- Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız
Sahte ilanın ilk işareti: Piyasanın çok altında fiyat
Bölgedeki benzer dairelerin kirası belliyken, aynı büyüklükte ve özellikte bir evin çok daha ucuza ilan edilmesi ilk alarm zili olmalı. Dolandırıcılar genellikle başka ilanlardan kopyaladıkları fotoğrafları kullanır, cazip bir fiyat yazar ve kısa sürede çok sayıda kişiye ulaşmayı hedefler. Fotoğrafları internette görsel arama ile kontrol etmek, aynı görsellerin farklı şehirlerde veya farklı fiyatlarla yayımlanıp yayımlanmadığını gösterebilir.
Evi görmeden para göndermeyin
En yaygın senaryo şöyle işler: İlan sahibi yurt dışında olduğunu, şehir dışında çalıştığını ya da anahtarın bir yakınında bulunduğunu söyler. Evi gösterebilmek için önce kapora, “rezervasyon ücreti” veya anahtar kargo bedeli ister. Para gönderildikten sonra ise telefonlar açılmaz. Kural basittir: Evi yerinde görmeden, ev sahibiyle veya yetkili emlak danışmanıyla yüz yüze görüşmeden hiçbir ödeme yapmayın.
Mülk sahibini doğrulayın
Karşınızdaki kişinin gerçekten evin sahibi ya da yetkilisi olup olmadığını anlamak için birkaç adım atılabilir:
- Sözleşme öncesinde ev sahibinden kimliğini göstermesini ve tapu bilgisini paylaşmasını isteyin; kimlikteki isimle tapudaki ismin uyuşup uyuşmadığına bakın.
- Evi sahibi değil de bir vekil kiralıyorsa, noter onaylı vekaletnameyi görün.
- Emlak ofisiyle çalışıyorsanız, ofisin yetki belgesinin bulunup bulunmadığını sorun ve ofisi bizzat ziyaret edin.
- Apartman yöneticisi veya kapıcıdan dairenin gerçekten kiralık olup olmadığını teyit edin.
Aynı evi birden fazla kişiye kiralama tuzağı
Daha ustaca bir yöntemde dolandırıcı, kısa süreli kiraladığı ya da anahtarını bir şekilde ele geçirdiği daireyi gerçekten gösterir. Ardından aynı gün birkaç farklı kişiden depozito ve peşin kira toplayıp ortadan kaybolur. Bu nedenle evi görmüş olmak tek başına yeterli değildir; mülkiyetin doğrulanması ve ödemenin güvenli kanallardan yapılması da şarttır.
Ödemeyi nasıl yapmalı?
Elden nakit ödemeden kaçının. Kapora, depozito ve kira ödemelerini mutlaka banka havalesi veya EFT ile, doğrudan tapuda adı yazan ev sahibinin kendi adına açılmış hesabına yapın. Açıklama kısmına ödemenin ne için yapıldığını ve dairenin adresini yazın. Üçüncü bir kişinin hesabına, kripto paraya veya hediye kartıyla ödeme talebi, neredeyse her zaman dolandırıcılık anlamına gelir.
Yazılı sözleşme olmadan anahtar almayın
Kira sözleşmesi, hem sizin hem ev sahibinin haklarını koruyan temel belgedir. Sözleşmede tarafların kimlik bilgileri, dairenin açık adresi, kira bedeli, depozito tutarı ve ödeme yöntemi açıkça yer almalı. Sözleşmeyi imzalamadan önce maddeleri dikkatle okuyun, anlamadığınız noktaları sorun ve imzalı bir nüshayı mutlaka kendinizde saklayın.
Baskı ve acele çağrılarına karşı soğukkanlı olun
“Bugün karar vermezseniz başkasına vereceğim”, “şu an üç kişi daha bekliyor” gibi cümleler, sizi düşünmeden hareket ettirmek için kullanılan klasik baskı yöntemleridir. Gerçek bir ev sahibi, ciddi bir kiracı adayına birkaç saat düşünme süresi tanımaktan kaçınmaz. Kendinizi sıkışmış hissediyorsanız durun, araştırın ve gerekirse vazgeçin.
Çevrim içi ilan platformlarında güvenli kalmak
İlan sitelerinin kendi mesajlaşma sistemlerini kullanmak, yazışmaların kayıt altında kalmasını sağlar. İlk temasta sizi hemen başka bir uygulamaya ya da sosyal medya hesabına yönlendirmeye çalışan ilan sahiplerine karşı temkinli olun. İlanın ne zaman yayımlandığına, ilan sahibinin hesabının ne kadar eski olduğuna ve daha önce başka ilanlar verip vermediğine bakmak da fikir verir. Yeni açılmış, tek ilanı olan ve fiyatı piyasanın çok altında olan hesaplar özellikle dikkat gerektirir. Platformlar genellikle şüpheli ilanları bildirmek için bir buton sunar; bu özelliği kullanmaktan çekinmeyin. Size kimlik fotokopisi veya banka bilgisi gibi kişisel verilerinizi ev görülmeden önce gönderme talebi gelirse, bu bilgilerin başka dolandırıcılıklarda kullanılabileceğini aklınızda tutun.
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız
Zaman kaybetmeden bankanızı arayarak işlemin durdurulup durdurulamayacağını sorun. Yazışmaların ekran görüntülerini, ilan bağlantısını, telefon numarasını ve dekontları saklayın. Ardından en yakın karakola veya Cumhuriyet Başsavcılığı’na giderek şikâyette bulunun. İlanın yayımlandığı platforma da durumu bildirmek, başka kişilerin aynı tuzağa düşmesini önleyebilir.
Biraz sabır ve birkaç basit kontrol, hem paranızı hem de yeni evinize huzurla başlamanızı güvence altına alır.

