Sağlık Bakanlığı, hastanelerde tıbbi müdahaleler öncesinde alınan hasta onaylarının elektronik ortamda da verilmesinin önünü açtı. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle hastalar, kendilerine sunulan bilgilendirilmiş rıza formlarını e-Nabız üzerinden inceleyebilecek veya doğrulanmış cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık SMS koduyla onay işlemini tamamlayabilecek. Böylece daha önce ağırlıklı olarak kâğıt form ve ıslak imzayla yürütülen işlemlere dijital bir seçenek eklendi.
Düzenleme, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor. Ancak elektronik onayın kullanılabilmesi, hastanın tıbbi müdahale hakkında yeterince bilgilendirilmesi ve kimlik doğrulama koşullarının sağlanmasına bağlı olacak. Yeni yönetmelik, bütün hasta onaylarının zorunlu olarak dijital ortama taşındığı anlamına gelmiyor.
Hastalar SMS koduyla nasıl onay verecek?
Elektronik onay sürecinde öncelikle hastanın ve işlemi gerçekleştiren sağlık personelinin kimliği doğrulanacak. Hastaya ait doğrulanmış bir cep telefonu numarası bulunması gerekecek ve ilgili tıbbi müdahaleye yönelik bilgilendirme formu elektronik ortamda hastanın erişimine sunulacak. Hasta, formu inceleyip müdahaleyi kabul etmesi halinde işlemi tamamlayabilecek.
Rıza beyanı için hastanın cep telefonuna ilgili işleme özel, tek kullanımlık doğrulama kodu gönderilecek. e-Nabız üzerinden işlem yapan hasta kodu kendisi girebilecek. Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracının kullanıldığı durumlarda ise hasta, kendisine gelen kodu yetkili sağlık personeline ileterek doğrulama işlemini gerçekleştirebilecek.
e-Nabız üzerinden belgelere ulaşılabilecek
Elektronik ortamda oluşturulan bilgilendirilmiş rıza belgeleri, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak. Hastalar daha önce elektronik ortamda verdikleri onaylara ilişkin belgelere e-Nabız hesaplarından ulaşabilecek. Böylece onay belgelerinin yalnızca hastane dosyasında kalması yerine, hastanın da erişebildiği dijital bir kayıt oluşturulacak.
Sistemde işlemin hangi tarihte ve saatte gerçekleştirildiğine, doğrulama sürecine ve ilgili sağlık personeline ilişkin kayıtlar da tutulacak. Elektronik belgelerin korunmasında veri bütünlüğü ve güvenli saklama kuralları uygulanacak. Bu kayıtların, olası bir uyuşmazlıkta hangi işlem için ne zaman rıza verildiğinin belirlenmesini kolaylaştırması amaçlanıyor.
Çocuklar ve kısıtlı hastalarda onayı kim verecek?
Yönetmelikte çocuklar ve hukuken kısıtlı kişiler için ayrı kurallar bulunuyor. Bu hastalarda elektronik onay işlemi, Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun olarak kanuni temsilci tarafından gerçekleştirilecek. Kanuni temsilcinin kimliği ve cep telefonu numarası da hasta için öngörülen yöntemlerle doğrulanacak.
Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda elektronik rıza alınamayacak. Böyle bir durumda diğer mevzuat hükümleri geçerli olacak. Düzenleme, özellikle başkası adına onay verilmesini önlemek amacıyla kimlik doğrulamasını sürecin temel koşullarından biri haline getiriyor.
Hastanın karar verme hakkı korunacak
Elektronik sistem, hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etme veya reddetme hakkını değiştirmiyor. Sağlık personelinin hastayı müdahalenin niteliği ve sonuçları hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirmesi gerekecek. Hastanın kararını serbest iradesiyle vermesi ilkesi, dijital onay işlemlerinde de korunacak.
Bu nedenle cep telefonuna gelen kod, hastanın bilgilendirilmesi sürecinin yerine geçen bir uygulama olmayacak. Kod yalnızca ilgili müdahale için verilen rıza beyanının elektronik ortamda doğrulanmasını sağlayacak. Hastanın formu incelemesi, gerekli açıklamaları alması ve kararını buna göre vermesi gerekecek.
Düzenleme yürürlüğe girdi
Yeni yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Sağlık Bakanlığı, elektronik kayıtların güvenliği, şifreleme yöntemleri, zaman damgası ve SMS doğrulama altyapısına ilişkin ilave uygulama esaslarını belirleyebilecek. Böylece sağlık tesislerinin dijital onay süreçlerinde ortak kurallarla hareket etmesi hedefleniyor.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi, bütün hastanelerin aynı gün elektronik onay sistemine geçtiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın kullanılabilmesi için ilgili sağlık tesisinin gerekli elektronik altyapıya ve kimlik doğrulama sistemlerine sahip olması gerekiyor. Vatandaşlar, işlem yapılacak sağlık kuruluşunda elektronik onay seçeneğinin kullanılıp kullanılmadığını öğrenebilecek.