Emlak piyasasında vergi depremi: satışlar durdu
Ankara’da inşaat ve gayrimenkul sektörü rayiç bedel kaynaklı ciddi bir vergi şokuyla karşı karşıya kaldı. Tapuda işlem yapmak için belediyelerden alınan rayiç bedel yazılarında, vergi matrahlarının 4 hatta 5 katına çıktığını gören alıcı ve satıcılar büyük şaşkınlık yaşadı.
Yeni rayiç bedeller üzerinden hesaplanan tapu harçları, piyasanın kaldırabileceğinin çok üzerine çıktı. Bu durum; alıcıların geri adım atmasına, satıcıların satıştan vazgeçmesine, daha önce imzalanan satış sözleşmelerinin iptal edilmesine neden oldu.
5 yıl dolmadan satanlara yüksek gelir vergisi şoku
Gayrimenkulünü 5 yıl dolmadan satmak isteyen mülk sahipleri, bu kez yüksek gelir vergisi ile karşılaştı. Rayiç bedellerin yükselmesiyle birlikte, değer artış kazancı hesaplamaları da ciddi boyutlara ulaştı.
Örneğin; Çankaya’da Aralık 2022 yılında 2 Milyon 500 Bin TL satışı alınan bir gayrimenkul Ocak 2026 yılı itibari ile rayiç bedeli 11 Milyon TL’ye çıktı. Bunun gelir vergisi 1 Milyon 450 Bin TL tapu harcı ise 800 bin TL’ye yaklaştı.
İtirazlar sonuçsuz kaldı
Alıcı ve satıcılar, rayiç bedellere itiraz etmek için belediyelere başvurdu. Ancak yapılan başvuruların tamamı sonuçsuz kaldı. Belediyeler, artışların Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen yeni vergi dilimleri doğrultusunda yapıldığını belirterek geri adım atmadı.
Arz artacak, piyasa dengesi değişecek
Ankara’nın önde gelen gayrimenkul şirketlerinden Gayrimenkul PR, yaşanan sürecin piyasaya olan etkisini şu şekilde değerlendirdi;
Bir gecede maliyet tablosun tamamen değişti. Özellikle, üzerinde birden fazla taşınmazı bulunan mülk sahipleri, ağır vergi yükünden kurtulmak için gayrimenkullerini satışa çıkarmak zorunda kalacak. Bu durum, emlak piyasasında arzın hızla artmasına neden olabilir. Konut arzının artması satılık konut fiyatlarını baskılamasına hatta geri çekilmeye yol açması ihtimali güçleniyor. Öte yandan inşaat firmalarının da mevcut tabloda, maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalabilir. Satıcılar ve inşaat firmaları vergi yükünü fiyatlara yansıttığı takdirde ise piyasada ‘donma etkisi’ yaşanabilir.
Tapu harçları genelde alıcılara yükleniyordu ancak önümüzdeki süreçte alıcı taraf kendi payına düşen kısmı ödemeyi kabul edecektir
Yaşanan bu sürecin; kamu ve belediyelerin tapu harcı gelirlerini artıracağı, ancak sektör açısından alışılması zor ve sancılı bir dönemi beraberinde getireceği değerlendiriliyor