Kış aylarıyla birlikte kombiler tam kapasite çalışmaya, ocaklar daha sık yanmaya başlıyor. Doğalgaz konforlu ve pratik bir enerji kaynağı olsa da küçük bir ihmal, büyük sonuçlar doğurabiliyor. Doğalgaz kaçağı belirtilerini tanımak, evde doğru önlemleri almak ve kaçak anında soğukkanlı davranmak, hem aileyi hem de binadaki komşuları korumanın en etkili yolu.
Doğalgaz kaçağı nasıl anlaşılır?
Doğalgaz doğası gereği kokusuzdur. Kaçakların fark edilebilmesi için dağıtım şirketleri gaza, çürük yumurta ya da sarımsağı andıran keskin bir koku veren özel bir madde ekler. Bu nedenle evde ya da apartman merdiveninde alışılmadık bir gaz kokusu almak, kaçağın en önemli işaretidir.
Kokunun yanı sıra dikkat edilmesi gereken başka belirtiler de var:
- Ocak, kombi ya da sayaç çevresinden gelen ıslık veya tıslama sesi,
- Ocak kapalıyken bile gaz musluğu çevresinde hissedilen hava akımı,
- Bağlantı noktalarına sürülen köpüklü suda kabarcık oluşması,
- Normal kullanıma rağmen beklenmedik biçimde yükselen gaz faturası,
- Bahçe veya avludan geçen hatların çevresinde nedensiz kuruyan bitkiler.
Kapalı ortamda yoğun gaz solumak baş ağrısı, baş dönmesi ve mide bulantısı gibi şikâyetlere de yol açabilir. Evde birden fazla kişide aynı anda bu belirtiler görülüyorsa ortamdaki havayı mutlaka sorgulamak gerekir.
Gaz alarmı ve dedektörü neden önemli?
Koku almak her zaman mümkün olmayabilir. Uyku sırasında, nezle olunduğunda ya da koku duyusu zayıflamış yaşlı bireylerde kaçak fark edilmeden ilerleyebilir. Doğalgaz alarm cihazları tam da bu boşluğu dolduruyor. Ortamdaki gaz yoğunluğu belirli bir seviyeye ulaştığında yüksek sesli uyarı veren bu cihazların bazı modelleri, gaz hattındaki selenoid vanayla birlikte çalışarak akışı otomatik olarak da kesebiliyor.
Dedektör seçerken ve takarken şu noktalara dikkat etmekte fayda var:
- Doğalgaz havadan hafif olduğu için yükselir. Bu yüzden dedektör, ocak ya da kombinin bulunduğu ortamda tavana yakın bir noktaya monte edilmelidir.
- Cihazın ilgili standartlara uygun ve belgeli olmasına, güvenilir bir satıcıdan alınmasına özen gösterin.
- Pencere, aspiratör ve fırın gibi hava akımının ya da buharın yoğun olduğu noktalar yanlış alarmlara neden olabilir.
- Test düğmesini düzenli aralıklarla kullanın ve üreticinin önerdiği kullanım ömrü dolduğunda cihazı yenileyin.
Gaz alarmını karbonmonoksit dedektörüyle karıştırmamak da önemli. İkisi farklı gazları algılar ve farklı yerlere takılır. Evde ikisinin de bulunması en sağlıklı tercihtir.
Kaçak anında ne yapılmalı?
Gaz kokusu alındığında ilk kural paniğe kapılmamak. Ardından yapılacaklar oldukça net:
- Elektrik düğmelerine kesinlikle dokunmayın. Işığı açmak ya da kapatmak, zil çalmak, fişe takılı bir cihazı çekmek kıvılcım oluşturabilir.
- Çakmak, kibrit ve sigara gibi alev kaynaklarını kullanmayın.
- Kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırın.
- Ocak musluklarını ve sayaç ya da kombi altındaki ana vanayı kapatın.
- Evdekileri hızla dışarı çıkarın, asansör yerine merdiveni kullanın.
- Bina dışına çıktıktan sonra 187 Doğalgaz Acil hattını arayın.
Cep telefonuyla aramayı kaçak bölgesinde değil, güvenli bir mesafeye ulaştıktan sonra yapmak gerekir. Komşuların kapısını çalarak uyarmak iyi bir refleks olsa da zil yerine kapıya vurmak daha güvenlidir. 187 ekiplerinin hatta müdahale edip sorun giderilmeden vanayı yeniden açmamak gerekir.
Kombi güvenliği: bakım ertelenmemeli
Kombiler evdeki gaz tüketiminin büyük bölümünü üstlenir ve yıl boyunca yoğun çalışır. Yetkili servis tarafından yapılan düzenli bakım, hem verimi artırır hem de bağlantı noktalarındaki gevşeme, aşınma ya da sızıntıların erken fark edilmesini sağlar. Isınma sezonu başlamadan önce yapılan bir kontrol, kışı daha güvenli geçirmenin anahtarı olabilir.
Kombinin bulunduğu alanın havalandırması kapatılmamalı, cihaz dolap içine hapsedilmemeli ve çevresinde yanıcı malzeme bulundurulmamalıdır. Kombinin yer değiştirmesi, tadilat ya da hatta yapılacak her türlü müdahale, yalnızca dağıtım şirketinin yetkilendirdiği firmalara yaptırılmalıdır.
Ocak başında dikkat edilmesi gerekenler
Mutfakta en sık karşılaşılan risklerden biri, taşan yemeğin alevi söndürmesi ve gazın açık kalmasıdır. Alev emniyet sistemi bulunan ocaklar, alev söndüğünde gaz akışını otomatik olarak keser. Eski tip ocak kullananların bu özelliği taşıyan bir modele geçmeyi değerlendirmesinde fayda var.
Ocak bağlantısında kullanılan hortumun da ihmal edilmemesi gerekiyor. Esnek bağlantı elemanlarının belgeli olması, ezilmemesi, sıcak yüzeylere temas etmemesi ve kullanım ömrü dolduğunda değiştirilmesi önemli. Evden uzun süre ayrılırken ana vanayı kapatmak ve yemek pişerken mutfaktan uzaklaşmamak, basit ama hayat kurtaran alışkanlıklar arasında yer alıyor.
Küçük önlemler, büyük güvenlik
Doğalgaz kaçağına karşı alınacak önlemlerin çoğu ne pahalı ne de zahmetlidir. Belgeli bir gaz alarmı, düzenli kombi bakımı, sağlam bir ocak bağlantısı ve aile bireylerinin kaçak anında ne yapacağını bilmesi, riskleri önemli ölçüde azaltır. Özellikle çocuklara ve yaşlılara gaz kokusunu tanımayı ve 187 numarasını öğretmek, kış aylarında evin güvenliğine yapılabilecek en değerli yatırımlardan biridir.

