Tahliye taahhütnamesi ne zaman geçerli? Ev sahibi-kiracı rehberi

Emlak Haber Ajansı
6 Min. Okuma

Kira ilişkilerinde en çok tartışılan belgelerden biri, kiracının evi belli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği tahliye taahhütnamesi. Ev sahipleri için hızlı bir güvence gibi görülen bu belge, kiracılar içinse çoğu zaman sözleşme masasında “imzalamazsanız ev yok” şartıyla önlerine konan bir kâğıt. Peki tahliye taahhütnamesi hangi koşullarda hukuken sonuç doğurur, hangi durumlarda tartışmalı hâle gelir ve iki tarafın da neye dikkat etmesi gerekir? Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükmü ve Yargıtay’ın güncel bir kararı ışığında derledik.

Kanun ne diyor?

Tahliye taahhüdünün dayanağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 352. maddesinin ilk fıkrası. Hükme göre kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşı evi belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa, kiraya veren bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurarak ya da dava açarak kira sözleşmesini sona erdirebilir.

Bu kısa cümle, belgenin geçerliliği açısından belirleyici olan bütün unsurları içeriyor:

  • Yazılı şekil: Sözlü bir boşaltma sözü bu hükme dayanak olamaz. Kanun yazılı olmayı arıyor; noterde düzenlenmesi zorunlu tutulmuyor.
  • Teslimden sonra verilmesi: Taahhüdün, ev kiracıya teslim edildikten sonra verilmiş olması gerekiyor.
  • Belli bir tarih: Belgede boşaltma tarihi açıkça yazılı olmalı. “Ev sahibi istediğinde çıkacağım” gibi belirsiz ifadeler bu şartı karşılamaz.
  • Kiraya verene karşı üstlenilmesi: Taahhüt, kira ilişkisinin tarafı olan kiraya verene yönelik olmalı.

Neden “teslimden sonra” şartı bu kadar önemli?

Kanun koyucunun bu şartla amaçladığı, kiracının evi kiralayabilmek için baskı altında boşaltma sözü vermesinin önüne geçmek. Kira sözleşmesi imzalanırken, henüz anahtar teslim edilmeden alınan taahhütnameler bu nedenle uygulamada en sık itiraz edilen belgeler arasında yer alıyor.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 25 Şubat 2025 tarihli ve 2024/4052 Esas, 2025/1108 Karar sayılı kararı bu tartışmaya önemli bir çerçeve çiziyor. Olayda kira sözleşmesi 15 Mayıs 2022 başlangıçlı, taahhütname ise bir gün sonrasına, 16 Mayıs 2022’ye tarihliydi. İlk derece mahkemesi, iki belgenin aynı anda imzalandığı yönündeki kiracı beyanına itibar ederek davayı reddetmişti. Yargıtay ise kanun yararına bozma kararında, kira ilişkisi kurulduktan sonra alınan taahhütnamenin kural olarak kiracının serbest iradesinin ürünü sayılması gerektiğini vurguladı. Daireye göre düzenleme tarihinin belgeye sonradan yazıldığını iddia eden kiracı, bu iddiasını aynı ispat gücüne sahip başka bir belgeyle kanıtlamakla yükümlü.

Bu yaklaşım şu anlama geliyor: Belgedeki düzenleme tarihi teslimden sonrasını gösteriyorsa, aksini ispat yükü kiracıya geçiyor. Yalnızca “sözleşmeyle birlikte imzalattılar” demek, tek başına yeterli olmayabiliyor.

Süreyi kaçıran ev sahibi ne kaybeder?

Taahhütnamenin en kritik yönlerinden biri, ev sahibine tanınan bir aylık süre. Taahhüt edilen boşaltma tarihi geldiği hâlde kiracı evden çıkmazsa ev sahibinin bu tarihten itibaren bir ay içinde harekete geçmesi gerekiyor. Bu süre içinde icra takibi başlatılmaz ya da dava açılmazsa, belge bu yoldan tahliye için kullanılamaz hâle gelebiliyor; kira sözleşmesi ise kanundaki genel kurallara göre devam ediyor.

Ev sahibinin önünde iki yol bulunuyor: icra dairesi üzerinden tahliye talepli takip ya da sulh hukuk mahkemesinde dava. Burada usule ilişkin bir ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na 2023’te eklenen ve 1 Eylül 2023’te yürürlüğe giren 18/B maddesiyle, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı hâline geldi. Ancak madde, kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümleri bu zorunluluğun dışında tutuyor. Yani doğrudan icra yoluna gidilecekse arabuluculuk şartı aranmıyor; dava yolu seçilecekse önce arabulucuya başvurulması gerekiyor.

Ev sahibi neye dikkat etmeli?

  • Taahhütnameyi sözleşmeyle aynı gün ve teslimden önce almak yerine, ev teslim edildikten sonra düzenlemek ileride çıkabilecek itirazları azaltır.
  • Düzenleme tarihi ve boşaltma tarihi belgede açıkça, gün-ay-yıl olarak yazılmalı; tarih kısmı boş bırakılmış bir belge sonradan ciddi tartışma yaratabilir.
  • Belgeyi kira sözleşmesinin tarafı olan kiracının imzalaması önem taşır.
  • Boşaltma tarihini takvime not edip bir aylık süreyi kaçırmamak gerekir.

Kiracı neye dikkat etmeli?

  • Tahliye taahhütnamesi vermek kanunen zorunlu değil. Belgeyi imzalamadan önce boşaltma tarihinin gerçekten uygun olup olmadığını düşünmek gerekir.
  • İmzalanan kâğıtta tarihlerin dolu olduğundan emin olun ve bir kopyasını mutlaka saklayın.
  • Baskı altında ya da sözleşmeyle aynı anda imza atıldığı iddiası, Yargıtay’ın yaklaşımı nedeniyle yazılı delille desteklenmedikçe zor ispatlanabilir. Mesajlaşmalar, e-postalar ve tanık bilgileri gibi kayıtları saklamak önem kazanır.
  • Kanun, dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümlerin kiracı aleyhine değiştirilemeyeceğini öngörüyor (TBK md. 354). Kanunda sayılmayan bir sebeple tahliye öngören sözleşme maddeleri bu nedenle tartışmaya açık.

Son söz

Tahliye taahhütnamesi, kurallarına uygun düzenlendiğinde ev sahibine güçlü bir hak tanıyan, kiracı açısından ise sonuçları ağır olabilen bir belge. Kanunun aradığı şartlar az ama kesin: yazılı olmak, teslimden sonra verilmek, belli bir tarih içermek ve süresi içinde kullanılmak. Somut uyuşmazlıklarda belgenin geçerliliği her dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirildiğinden, imza öncesinde ya da icra sürecinde bir avukattan destek almak iki taraf için de en sağlıklı yol.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış