İşsizlik üçüncü çeyrekte yüzde 8,1’e çıktı, atıl iş gücü arttı

Emlak Haber Ajansı
5 Min. Okuma

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının temmuz-eylül dönemini kapsayan dönemsel iş gücü istatistiklerini 18 Kasım’da yayımladı. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre üçüncü çeyrekte işsizlik oranı bir önceki çeyreğe kıyasla 0,1 puan yükselerek yüzde 8,1’e çıktı. Aynı dönemde istihdam ve iş gücüne katılım gerilerken, iş gücü piyasasındaki gerçek boşluğu daha geniş açıdan gösteren atıl iş gücü oranı yüzde 30,9’a tırmandı.

İşsiz sayısı 2 milyon 870 bine yükseldi

TÜİK’in Hanehalkı İş Gücü Araştırması sonuçlarına göre 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusta işsiz sayısı, üçüncü çeyrekte ikinci çeyreğe göre 46 bin kişi artarak 2 milyon 870 bin kişiye ulaştı. Çeyreklik bazdaki bu sınırlı yükselişe karşın yıllık tablo daha olumlu: İşsizlik oranı, geçen yılın aynı döneminde ölçülen yüzde 8,4’ün 0,3 puan altında kaldı.

Cinsiyete göre bakıldığında ayrışma belirginliğini koruyor. Erkeklerde işsizlik oranı yüzde 6,8 olarak hesaplanırken kadınlarda bu oran yüzde 10,7 seviyesinde bulundu. 15-24 yaş grubundaki gençlerde ise işsizlik oranı çeyreklik bazda 0,1 puan artışla yüzde 14,1’e yükseldi. Genç erkeklerde oran yüzde 10,4, genç kadınlarda ise yüzde 21,3 olarak tahmin edildi; yani her beş genç kadından biri iş arayıp bulamayanlar arasında yer alıyor.

İstihdam 62 bin kişi azaldı

Üçüncü çeyrekte istihdam edilen kişi sayısı bir önceki çeyreğe göre 62 bin kişi gerileyerek 32 milyon 434 bin kişiye indi. Buna bağlı olarak istihdam oranı 0,3 puan düşüşle yüzde 48,3 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,7, kadınlarda yüzde 31,4 seviyesinde gerçekleşti.

İş gücü de aynı dönemde 17 bin kişi azalarak 35 milyon 304 bin kişiye geriledi. İş gücüne katılma oranı 0,2 puan düşüşle yüzde 52,6’ya indi. Erkeklerde katılım oranı yüzde 70,5 iken kadınlarda yüzde 35,1’de kaldı. İstihdamın azalırken işsiz sayısının artması ve iş gücünün de küçülmesi, bir kısım kişinin iş aramayı bırakarak iş gücünün dışına çıktığına işaret ediyor.

Sanayide kayıp, inşaat ve hizmette artış

Sektörel dağılımda dikkat çeken ayrışma sanayide yaşandı. Mevsim etkisinden arındırılmış rakamlara göre üçüncü çeyrekte sanayi istihdamı 133 bin kişi, tarım istihdamı 58 bin kişi azaldı. Buna karşılık hizmet sektöründe 120 bin, inşaat sektöründe ise 9 bin kişilik artış kaydedildi.

Bu tabloyla birlikte istihdam edilenlerin yüzde 60,3’ü hizmet, yüzde 19,3’ü sanayi, yüzde 13,6’sı tarım ve yüzde 6,8’i inşaat sektöründe çalışır hale geldi. İnşaat istihdamındaki 9 bin kişilik artış küçük görünse de, aynı dönemde inşaat üretiminin zayıf seyrettiği düşünüldüğünde sektörde çalışan sayısının korunması kayda değer bir ayrıntı olarak öne çıkıyor.

Atıl iş gücü oranı yüzde 30,9

Manşet işsizlik oranındaki sınırlı değişime karşın, iş gücü piyasasındaki atıl kapasiteyi ölçen geniş tanımlı gösterge belirgin biçimde kötüleşti. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı, üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre 1 puan artarak yüzde 30,9’a yükseldi.

Bu oranın alt kırılımlarına bakıldığında, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin birleşik oranı yüzde 20,5, işsizler ile potansiyel iş gücünün birleşik oranı ise yüzde 20,2 olarak hesaplandı. Zamana bağlı eksik istihdam, daha fazla çalışmak istediği halde haftalık çalışma süresi sınırlı kalan kişileri; potansiyel iş gücü ise çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayan ya da hemen işe başlayamayacak durumdaki kişileri kapsıyor.

Öte yandan iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, üçüncü çeyrekte değişmeyerek 42,3 saat olarak kaydedildi.

Aylık veriden farkı ne?

TÜİK, iş gücü verilerini hem aylık hem de çeyreklik olarak yayımlıyor. Kurumun daha önce açıkladığı aylık verilerde eylül ayı işsizlik oranı yüzde 8,4 olarak duyurulmuştu. Çeyreklik bülten ise temmuz, ağustos ve eylül aylarını bir arada değerlendirerek dönemin genel resmini ortaya koyuyor. Bu nedenle çeyreklik oranın tek bir ayın rakamından farklı çıkması olağan karşılanıyor. Kurum, yeni bültenle birlikte geçmişe dönük bazı çeyreklik işsizlik verilerinde de revizyon yaptı.

Konut talebi açısından anlamı

İş gücü piyasasındaki gelişmeler, konut talebini doğrudan etkileyen başlıklar arasında yer alıyor. Gelir istikrarı, kredi kullanabilme kapasitesini ve kira ödeme gücünü belirleyen temel unsurlardan biri. Atıl iş gücü oranındaki 1 puanlık yükseliş, tam zamanlı ve düzenli gelir elde edemeyen kesimin büyüdüğüne işaret ederken, bu durum yüksek faiz ortamında zaten temkinli seyreden konut alım kararlarını daha da erteleyebilir. Buna karşın işsizlik oranının bir yıl öncesine göre daha düşük olması, piyasanın tamamen zayıfladığı yorumunu dengeleyen bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Gözler şimdi TÜİK’in ekim ayına ait aylık iş gücü verilerinde. Bu verinin, son çeyrekte iş gücü piyasasının nasıl bir eğilim izlediğine dair ilk sinyali vermesi bekleniyor.

Bu Makaleyi Paylaş
Yorum yapılmamış