Türkiye’nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Konferansı’na hazırlanırken İstanbul’dan dikkat çekici bir metan verisi gündeme geldi.
UCLA Hukuk Fakültesi bünyesindeki STOP Methane Project’in Carbon Mapper uydu verilerini kullanarak yaptığı çalışmada, Silivri-Seymen’deki düzenli depolama sahasında saatte 8,4 tonluk metan salımı tespit edildi.
Silivri’de 8,4 tonluk ölçüm
UCLA araştırmacıları 2025 yılı boyunca uydu tarafından tespit edilen atık kaynaklı metan bulutlarını karşılaştırarak dünyadaki en yüksek 25 emisyon kaynağını sıraladı.
Listedeki tesislerde ölçülen en yüksek metan salımları saatte yaklaşık 3,6 ton ile 7,5 ton arasında değişti.
Silivri-Seymen sahasındaki 8,4 tonluk ölçüm ise 2025 sona erdikten sonra, araştırmanın veri toplama süresinin 7 Nisan 2026’ya kadar uzatılmasıyla tespit edildi.
Bu nedenle Silivri ana 2025 sıralamasına dahil edilmedi ancak UCLA tarafından ayrıca dikkat çekilen tesislerden biri oldu. Ölçülen 8,4 tonluk saatlik salım, 2025 listesindeki 25 tesisin tamamından daha yüksek seviyeye işaret etti.
Uydu verileri tesisi Seymen’le eşleştirdi
Araştırmada kullanılan veriler NASA’nın Uluslararası Uzay İstasyonu üzerindeki EMIT cihazı ile Planet Labs’in Tanager-1 uydusundan elde edildi.
Verileri analiz eden Carbon Mapper, metan bulutlarının koordinatlarını ve tahmini emisyon hızlarını kamuya açık veri sisteminde yayımladı.
UCLA araştırmacıları uydu koordinatlarını saha ve harita verileriyle karşılaştırarak İstanbul’daki kaynağın Silivri-Seymen Entegre Atık Yönetim Tesisi olduğunu belirledi.
Tesis İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki İSTAÇ tarafından yönetiliyor.
Sahada günde yaklaşık 7 bin ton atık depolanıyor
İSTAÇ’ın kendi verilerine göre İstanbul’da günlük toplanan evsel atıkların yaklaşık 7 bin tonu Silivri-Seymen tesisinde düzenli depolanıyor.
Sahada 1. sınıf düzenli depolama tesisi, çöp sızıntı suyu arıtma tesisi ve enerji üretim tesisi bulunuyor.
İSTAÇ, düzenli depolama alanlarında oluşan çöp gazını toplama sistemleriyle kontrol altına aldığını ve gazı elektrik üretiminde kullandığını belirtiyor.
Şirketin 2023 sürdürülebilirlik raporuna göre Seymen sahasında çöp gazından 240 bin 471 megavatsaat elektrik üretildi.
Metanın atmosfere kaçmasını önlemek için membran kullanılıyor
İSTAÇ, Silivri-Seymen sahasında gaz toplama verimliliğini artırmak amacıyla 2023 yılında 45 bin metrekarelik alanda membran kaplama uygulaması yaptığını bildiriyor.
Şirket bu uygulamanın atıklardan çıkan gazın yüzeye kaçmasını azaltarak yer altındaki boru sistemleriyle daha etkin toplanmasını sağladığını ve yıllık yaklaşık 7 bin ton karbon salımının önüne geçtiğini belirtiyor.
Buna karşılık uydu ölçümlerinde görülen yüksek metan bulutu, depolama sahalarında gaz toplama sistemlerinin etkinliğini COP31 öncesinde yeniden tartışmaya açıyor.
Metan kısa vadede çok daha güçlü
Metan atmosferde karbondioksite göre daha kısa süre kalmasına rağmen kısa vadeli küresel ısınma açısından çok daha güçlü bir sera gazı.
Global Methane Pledge verilerine göre metanın 20 yıllık dönemdeki ısı tutma etkisi aynı miktardaki karbondioksitin yaklaşık 80 katına ulaşabiliyor.
Metan, sanayi devriminden bu yana meydana gelen küresel ısınmanın yaklaşık yüzde 30’undan sorumlu tutuluyor.
Bu nedenle özellikle enerji, tarım ve atık sektörlerinden kaynaklanan büyük metan kaçaklarının hızlı biçimde azaltılması iklim politikalarının öncelikli alanlarından biri haline geldi.
Türkiye küresel metan taahhüdünde yer almıyor
Global Methane Pledge’e katılan ülkeler, küresel insan kaynaklı metan emisyonlarını 2030 yılına kadar 2020 seviyesine göre en az yüzde 30 azaltmaya yönelik ortak hedefi destekliyor.
Güncel katılımcı listesinde 159 ülke ile Avrupa Birliği bulunurken Türkiye listede yer almıyor.
Türkiye ise COP31 başkanlığı kapsamında atık miktarındaki küresel artışın 2035’e kadar yarıya indirilmesini hedefleyen yeni bir gündem açıkladı.
Sıfır Atık politikası da Türkiye’nin COP31 döneminde öne çıkarmayı planladığı başlıklardan biri.
COP31’e beş hafta kaldı
COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center’da yapılacak.
Türkiye konferansa ev sahipliği yaparken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum COP31 Başkanı olarak görev yapacak.
Konferans öncesinde atık yönetimi, metan emisyonlarının azaltılması ve küresel sıfır atık politikaları Türkiye’nin öne çıkarmayı planladığı alanlar arasında bulunuyor.
Silivri’de uydu tarafından ölçülen yüksek metan seviyesi ise COP31’e haftalar kala Türkiye’nin kendi atık yönetimindeki metan kontrolünü de gündemin parçası haline getiriyor.